Heb je bitcoin, ether of een andere munt in je wallet, dan krijg je daar vroeg of laat mee te maken: de belastingaangifte. Veel mensen denken dat ze pas belasting betalen als ze crypto verkopen met winst. In Nederland werkt het anders. Voor de meeste particuliere beleggers valt crypto in box 3, de box voor sparen en beleggen. Daar wordt niet gekeken naar wat je werkelijk verdient, maar naar wat je bezit op één vast moment in het jaar.
In dit artikel lees je hoe dat systeem in elkaar zit, welke peildatum geldt, hoe je de waarde van je crypto bepaalt en wanneer je crypto juist niet in box 3 hoort.
Crypto als bezitting in box 3
De Belastingdienst ziet cryptovaluta als een bezitting, vergelijkbaar met aandelen of obligaties. Het maakt daarbij niet uit of je munten op een Nederlandse of buitenlandse exchange staan, of in een eigen wallet waarvan alleen jij de sleutels hebt. Ook stablecoins, kleinere altcoins en tokens tellen mee.
In box 3 wordt uitgegaan van een fictief rendement. Sinds 2023 maakt de Belastingdienst onderscheid tussen banktegoeden, overige bezittingen en schulden. Crypto valt onder de overige bezittingen, de categorie waarvoor het hoogste forfaitaire rendement geldt. Over dat veronderstelde rendement betaal je vervolgens een vast percentage belasting, voor zover je vermogen boven het heffingsvrije vermogen uitkomt.
De peildatum: 1 januari
Voor box 3 telt de waarde van je bezittingen op 1 januari van het belastingjaar. Doe je in het voorjaar van 2025 aangifte over 2024, dan kijk je dus naar wat je crypto waard was op 1 januari 2024. Wat er daarna gebeurt, maakt voor die aangifte niet uit. Steeg je portefeuille in de loop van het jaar flink, dan zie je dat pas terug in de aangifte van het volgende jaar.
Die vaste peildatum heeft gevolgen. Een koersdaling in februari verlaagt je belasting over dat jaar niet. Andersom betaal je over een stijging na 1 januari pas een jaar later. Bij een volatiele markt als crypto kan het verschil tussen de waarde op de peildatum en je werkelijke resultaat dus groot zijn.
Hoe bepaal je de waarde?
Je geeft de waarde in euro’s op, op basis van de koers op 1 januari. De meeste exchanges bieden een jaaroverzicht of een saldo-overzicht op een specifieke datum. Gebruik je meerdere platforms of wallets, dan tel je alles bij elkaar op. Voor munten in een eigen wallet zoek je zelf de koers op en vermenigvuldig je die met het aantal munten dat je bezat.
Kies een betrouwbare en controleerbare bron voor de koers en bewaar je berekening. Vraagt de Belastingdienst later om uitleg, dan kun je laten zien hoe je tot je bedrag bent gekomen. Wie de koersontwikkeling en het nieuws rond specifieke munten wil volgen, kan terecht bij Cryptocurrency Vandaag, waar actuele berichten over coins en de markt verschijnen.
- Noteer per wallet en exchange het saldo op 1 januari
- Reken elke munt om naar euro’s tegen de koers van die dag
- Tel alle bedragen op tot één totaalwaarde
- Bewaar screenshots, exports en je berekening
Waar vul je het in?
In de online aangifte vind je crypto bij de bezittingen in box 3, onder de overige bezittingen. Daar geef je de totale waarde op 1 januari op. Heb je een fiscaal partner, dan kun je het vermogen in box 3 onderling verdelen, wat soms gunstig uitpakt.
Let ook op het heffingsvrije vermogen. Blijft je totale box 3-vermogen, dus inclusief spaargeld en andere beleggingen, daaronder, dan betaal je geen box 3-belasting. Toch is het verstandig je crypto correct op te geven. Exchanges gaan de komende jaren onder Europese regels steeds meer gegevens delen met belastingdiensten, waardoor onvolledige aangiftes sneller opvallen.
Wanneer crypto niet in box 3 hoort
Niet iedereen met crypto valt automatisch in box 3. Handel je zeer intensief, met professionele middelen en kennis die verder gaan dan normaal beleggen, dan kan de Belastingdienst je inkomsten zien als resultaat uit overige werkzaamheden in box 1. Dat geldt ook voor mining of staking op grote schaal. In box 1 betaal je belasting over je werkelijke winst, tegen een hoger tarief.
Daarnaast is box 3 in beweging. Na uitspraken van de Hoge Raad kun je onder voorwaarden aantonen dat je werkelijke rendement lager was dan het forfaitaire rendement. Voor cryptobeleggers die in een slecht jaar verlies leden, kan dat interessant zijn. De regels hiervoor zijn technisch, dus lees de actuele informatie van de Belastingdienst goed door.