Wie in een dorp langs de Vecht woont, weet dat water hier altijd dichtbij is. Meestal is dat juist de charme van het Vechtdal: de rivier, de uiterwaarden en het groene landschap. Maar na een flinke stortbui of een natte winter kan datzelfde water ineens een probleem worden. Kelders lopen vol, tuinen veranderen in moerassen en het riool kan de hoeveelheid regen niet meer aan.
Het goede nieuws is dat je als huiseigenaar zelf veel kunt doen om schade te beperken. Niet alles vraagt om grote investeringen; vaak helpen juist kleine aanpassingen en een beetje voorbereiding. In dit artikel lees je welke maatregelen het verschil kunnen maken.
Twee soorten wateroverlast
Langs de Vecht heb je te maken met twee verschillende risico’s. Het eerste is hevige regen: in korte tijd valt er zoveel water dat het riool en de bodem het niet kunnen verwerken. Dat water blijft op straat en in tuinen staan en zoekt de laagste plek, soms je kruipruimte of kelder. Het tweede risico is hoog rivierwater na langdurige regen, ook stroomopwaarts. Daardoor stijgt het grondwater en kan water van onderaf je huis binnendringen.
Beide situaties vragen om een iets andere aanpak. Tegen piekbuien helpt vooral het vasthouden en afvoeren van regenwater, terwijl je bij hoog water vooral je woning zelf wilt beschermen.
Maak je tuin een spons
Een tuin vol tegels voert regenwater razendsnel af naar het riool of naar je gevel. Door tegels te vervangen door gras, planten of grind kan het water de grond in zakken. Elke vierkante meter groen helpt. Kies bij voorkeur planten die tegen zowel natte als droge periodes kunnen, want de zomers worden ook droger.
Daarnaast kun je een regenton plaatsen of je regenpijp afkoppelen van het riool en het water naar een wadi of infiltratiekrat leiden. Een wadi is een lage, begroeide plek in de tuin waar water tijdelijk kan blijven staan en langzaam wegzakt. Vraag bij je gemeente na of er regels of subsidies zijn voor het afkoppelen van regenwater; veel gemeenten stimuleren dit.
Bescherm je woning zelf
Kijk eens kritisch naar de plekken waar water je huis binnen kan komen. Denk aan lage drempels, kelderramen, ventilatieroosters vlak boven de grond en doorvoeren van leidingen. Met relatief eenvoudige middelen maak je je huis een stuk beter bestand tegen water.
Een paar maatregelen die vaak goed werken:
- Laat een terugslagklep in je rioolaansluiting plaatsen, zodat rioolwater niet terug je huis in stroomt.
- Zorg dat het maaiveld rond je huis van de gevel af loopt.
- Houd dakgoten en putjes schoon van bladeren en mos.
- Leg waterkeringsschotten of zandzakken klaar voor deuren op straatniveau.
- Zet waardevolle spullen en apparatuur in de kelder op verhoging.
Blijf op de hoogte van het weer
Voorbereiding begint met weten wat er aankomt. Houd de waarschuwingen van het KNMI in de gaten en volg de berichten van je waterschap, zeker in periodes met veel neerslag. Voor lokale ontwikkelingen en de weersverwachting voor de komende dagen kun je bijvoorbeeld terecht op ommenonline, waar ook aandacht is voor extreme weersomstandigheden in de regio.
Wanneer je weet dat er een zware bui of een hoge waterstand verwacht wordt, heb je tijd om je tuinmeubels vast te zetten, schotten te plaatsen en spullen naar boven te brengen. Die paar uur voorsprong kunnen veel schade schelen.
Verzekering en buren
Controleer je opstal- en inboedelverzekering. Niet elke polis dekt schade door water van buitenaf of door overstroming van een rivier. Weet precies waar je aan toe bent, zodat je niet voor verrassingen komt te staan. Maak bovendien foto’s van je huis en waardevolle spullen, dat helpt bij een eventuele schademelding.
Vergeet ook je buren niet. Wateroverlast stopt niet bij de erfgrens. Als je samen met de straat tuinen vergroent of afspraken maakt over het helpen van oudere bewoners bij hoog water, sta je sterker. In veel Vechtdal-dorpen is die onderlinge betrokkenheid al vanzelfsprekend.