Veel tuinen zien er in juni prachtig uit en in februari een beetje kaal. Dat hoeft niet. Er zijn vaste planten die ook buiten hun bloeitijd iets te bieden hebben: wintergroen blad, een opvallende bladkleur of uitgebloeide pluimen die in de vorst blijven staan. Als je een paar van die planten slim kiest, heeft je tuin twaalf maanden per jaar iets om naar te kijken.
In dit artikel lees je over zeven vaste planten die weinig zorg vragen en toch in elk seizoen hun bijdrage leveren. Ze zijn makkelijk verkrijgbaar, winterhard in ons klimaat en geschikt voor zowel beginnende als ervaren tuiniers.
Wat een plant jaarrond mooi maakt
Een plant die het hele jaar meedoet, hoeft niet het hele jaar te bloeien. Het gaat vooral om blad en vorm. Wintergroene planten houden hun blad, waardoor borders in de winter niet leeg ogen. Andere planten sterven boven de grond af, maar laten stevige stengels en zaaddozen achter die mooi zijn met rijp of sneeuw erop.
Let bij het kiezen daarom op drie dingen: houdt de plant zijn blad, heeft het blad een bijzondere kleur, en blijft de plant na de bloei overeind staan? Hoe meer van die vragen je met ja beantwoordt, hoe langer de plant aantrekkelijk is.
Wintergroen voor schaduw en halfschaduw
De kerstroos (Helleborus) is misschien wel de bekendste winterbloeier. Van december tot maart verschijnen bloemen in wit, roze of donkerpaars, op een moment dat bijna niets anders bloeit. Het leerachtige blad blijft het hele jaar groen. Knip in de late winter het oude, beschadigde blad weg, zodat de nieuwe bloemen goed zichtbaar zijn.
De schoenlappersplant (Bergenia) heeft grote, glanzende bladeren die in de winter vaak rood of bronskleurig verkleuren. In het voorjaar bloeit hij met roze trossen. Hij is erg sterk en verdraagt zon en schaduw. De elfenbloem (Epimedium) is ideaal als bodembedekker onder struiken of bomen. Het hartvormige blad kleurt in het voorjaar roodachtig en blijft bij veel soorten in de winter staan. Knip het oude blad in februari af, dan zie je de sierlijke bloemetjes beter.
Kleur in het blad
Het purperklokje (Heuchera) draait helemaal om blad. Er zijn soorten in limoengroen, oranje, zilver, paars en bijna zwart. Omdat het blad grotendeels wintergroen is, geeft het ook in de koude maanden kleur. Hij groeit het best in halfschaduw in goed doorlatende grond. Wil je meer weten over het combineren van bladkleuren, dan vind je op Tuinblogmagazine.nl uiteenlopende artikelen en plantenadvies voor verschillende tuinsituaties.
Wolfsmelk (Euphorbia), bijvoorbeeld Euphorbia characias of Euphorbia amygdaloides, heeft blauwgroen of donker blad dat in de winter blijft staan. In het voorjaar verschijnen opvallende geelgroene schutbladen. Draag handschoenen bij het snoeien, want het melksap kan de huid irriteren. Verder vraagt de plant nauwelijks aandacht en kan hij goed tegen droogte.
Structuur als de border slaapt
Hemelsleutel (Hylotelephium, vroeger Sedum) bloeit in de nazomer met platte schermen in roze of roodbruin, waar bijen en vlinders op afkomen. Na de bloei verkleuren de schermen naar donkerbruin en blijven ze stevig staan. Laat ze in de winter gewoon zitten en knip ze pas in maart af, wanneer de nieuwe scheuten verschijnen.
Siergrassen zoals struisriet (Calamagrostis ‘Karl Foerster’) geven beweging en hoogte. De rechtopstaande pluimen blijven tot diep in de winter overeind en vangen mooi het laagstaande licht. Ook dit gras knip je pas in het vroege voorjaar terug, vlak boven de grond.
Zo houd je het onderhoud beperkt
Deze zeven planten zijn van zichzelf al weinig veeleisend, maar met een paar gewoontes maak je het jezelf nog makkelijker.
- Plant in groepjes van drie of vijf, dat oogt rustiger en onkruid krijgt minder ruimte.
- Kies de standplaats op basis van licht en grond, niet alleen op uiterlijk.
- Laat uitgebloeide stengels in de winter staan en snoei pas in het vroege voorjaar.
- Geef in de lente een laagje compost in plaats van kunstmest.
- Deel grote pollen elke paar jaar, dan blijven ze vitaal.
Een tuin die nooit stilstaat
Je hoeft je hele tuin niet om te gooien om meer jaarrond plezier te hebben. Begin met twee of drie van deze planten op een plek die je vanuit huis goed ziet, bijvoorbeeld bij het terras of onder het keukenraam. Combineer een wintergroene plant met een structuurplant en een bladkleurder, en je merkt al snel dat de tuin in november en februari net zo goed de moeite waard is als in de zomer.